Elke ouder staat wel eens voor de uitdaging om met een kind in gesprek te gaan over wezenlijke, spannende thema’s. Aanleiding daartoe kan nieuws zijn uit de media, zoals het coronavirus. Of nieuws van dichterbij, zoals het overlijden van een opa of oma. Betekenisvolle gesprekken: ze kunnen dus zomaar op je pad komen. Kun je wel wat handvatten gebruiken om op een zinvolle manier met je kind in gesprek te gaan? Graag laten we je delen in onze uitgebreide ervaring via onderstaande tips.

Betekenisvolle gesprekken met je kind

Maar eigenlijk is er natuurlijk altijd wel reden voor goede gesprekken met je kind. Goede gesprekken kunnen kinderen namelijk helpen om toenemend zélf, kritisch te denken. En om allerlei sociale vaardigheden te ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld het vermogen om respectvol om te gaan met anderen en zichzelf.

Tips

  1. Zorg voor jezelf. Raakt een onderwerp jou persoonlijk? Zorg dan dat je zelf kalm het gesprek aangaat. Dat zal ook je kinderen geruststellen.
  2. Neem je kinderen serieus. Ga serieus in op vragen en gedachten die je kinderen inbrengen. Geef hen het vertrouwen dat ze een volwaardige gesprekspartner zijn. Zo leer je hen op hun beurt respectvol om te gaan met de inbreng van anderen. Wees eerlijk als je kinderen lastige vragen stellen over bijvoorbeeld slecht nieuws. Sluit aan bij de ontwikkelingsfase van je kind.

3. Luister (écht). Het serieus nemen van je kinderen betekent in de eerste plaats: goed naar hen luisteren. Welke vragen stellen ze? Wat is de vraag achter de vraag? Neem non-verbaal een actieve luisterhouding aan. En vertel wat je ziet aan de lichaamstaal van je kinderen, bijvoorbeeld: ik zie dat je in elkaar gedoken zit… ik zie dat je huilt… ik zie dat je heel hard praat…. En áls het kan, laat het werk en het huishouden dan even rusten.

4. Stel open vragen. Voor een betekenisvol gesprek is het belangrijk om het accent niet te leggen bij ‘weet-vragen’, zoals: Hoeveel mensen hebben er nu corona in Nederland? maar bij ‘denk-vragen’. Bijvoorbeeld: ‘Wat geeft jou troost als je bang bent?’ of ‘Wanneer voel jij je vrij?’ Het is mooi als je aanhaakt bij onderliggende fundamentele waarden (troost, vrijheid). Zo til je het gesprek uit boven de waan van de dag en bouw je samen aan een gereedschapskist voor het leven.

5. Wees procesbegeleider. Goede vragen stellen en daarmee een goed gesprek op gang brengen en houden is een kunst! Niet de uitkomst, maar de weg is daarbij het belangrijkst. Heb je wat meer tijd, dan kan het helpen om bijvoorbeeld een verhaal, lied of (kinder)tekening als kapstok te gebruiken. Vat samen wat je kind zegt om te controleren of je het hebt begrepen en om het denken verder te stimuleren.

6. Wees géén ‘antwoordapparaat’. ‘Alles wat ik weet is dat ik niets weet’, zou Socrates hebben gezegd. Houd dit jezelf voor en wees geen antwoordapparaat maar een ‘denkmaatje’ voor je kind. Vertel niet te snel jouw eigen mening en stuur niet aan op gewenste antwoorden. Sta zelf open voor nieuwe inzichten en leer met en van je kind!

7. Geef vertrouwen en inspiratie. Het accent hoeft niet te liggen op pasklare antwoorden op ingewikkelde vragen. Maar natuurlijk heb je als ouder wel het verlangen om je kind een solide basis mee te geven. En daar spelen de betekenisvolle gesprekken die je soms met je kind zult voeren absoluut een rol in!

Levensbeschouwelijke tradities (religieus en niet religieus) zijn, juist ook in spannende tijden, voor veel mensen een bron van vertrouwen en inspiratie. Niet als vindplaats van makkelijke antwoorden; maar wel als richtingwijzers voor een weg die je mag gaan.

Vormingsonderwijs

Vormingsonderwijs is een van de manieren om de rijkdom van een (verhalen)traditie te ontsluiten voor je kind. Docenten van het Centrum voor Vormingsonderwijs geven vormingslessen op openbare basisscholen en zijn goed thuis in het voeren van betekenisvolle gesprekken met kinderen. Misschien volgt jouw kind wel vormingslessen en ben je bekend met ons aanbod. En anders ben je uiteraard van harte welkom om eens te rond te kijken op deze website of contact met ons op te nemen!